Bijlage 1: Voorbeeld van preventieprotocol

Doel

Doel van dit protocol is het tijdig vaststellen welke bewoners een verhoogd risico hebben op het krijgen van decubitus. Daarnaast geeft dit protocol duidelijkheid over de taak van de verschillende disciplines in de preventie van decubitus bij vastgesteld risico. Als er reeds sprake is van decubitus, is dit protocol niet zonder meer van toepassing, maar zullen specifieke afspraken in het behandel- en zorgleefplan worden gemaakt.

Decubitus

Decubitus is weefselbeschadiging als gevolg van op de weefsels inwerkende druk- en/of schuif- en wrijfkrachten. Langdurige lage druk is waarschijnlijk schadelijker dan kortdurende hoge druk.

Risicofactoren:

Hoe minder mobiel de bewoner is, des te groter is de rol van druk- en/of schuif- en wrijfkrachten
DE_risicoplaatsen
1) Drukkrachten
2) Schuif- en wrijfkrachten
3) Overig

  • slechte beweeglijkheid
  • slechte conditie (lichamelijk en/of psychisch)
  • slechte conditie van de huid
  • medicatie
  • slechte voedings- en/of vochttoestand
  • extreem laag of hoog lichaamsgewicht
  • verminderd gevoel (bijvoorbeeld bij diabetes)

Risicoscorelijst

Omdat de mate van immobiliteit zo’n belangrijke factor is bij het ontstaan van decubitus, maken we gebruik van de scorelijst voor lig- en zitmobiliteit om het risico te bepalen. De scorelijst wordt binnen een week na opname door de persoonlijk begeleider ingevuld en daarna voor elk MDO, tenzij op het afsprakenblad in het dossier anders wordt afgesproken. De uitkomsten van deze scores worden gemeld in het MDO.

Bij de volgende situaties wordt direct contact opgenomen met de arts:

  • ligmobiliteitsscore tussen 17 en 21
  • zitmobiliteitsscore komt uit op laag, verhoogd of extra verhoogd risico
  • als de bewoner in het verleden reeds decubitus heeft gehad
  • andere factoren die het risico op decubitus kunnen vergroten,
    zoals slecht eten en drinken

Preventieve maatregel

Mondelinge en schriftelijke voorlichting en instructie aan patiënt en mantelzorgers

  • informeer patiënt en/of mantelzorgers over de verschijnselen
    van decubitus en over de risicofactoren
  • informeer, instrueer en motiveer patiënt en/of mantelzorgers
    over preventieve maatregelen

Mobiliteit

  • wisselligging en wisselzit/kantelen
  • mobiliseer aan de hand van eventueel
  • voorkom wrijving bij transfers
  • overweeg papegaai, tillift, glijmat
  • voorkom in de knel komen van lichaamsdelen
  • gebruik dekenboog

Bij liggende houding

  • wisselligging, indien iemand niet zelfstandig
    van houding verandert (om de 2 uur)
  • ook wisselligging op wisseldrukmatras
    (om de 4 uur)
  • halve zijligging: 30° of Fowlerse houding
    (zie plaatje)
  • eventueel handhaven juiste houding m.b.v. kussens e.d
  • gebruik badstof sokken
  • pas door ergo voorgeschreven ontlastende voorzieningen toe
  • bij wisseldrukmatras: controleer
    juiste instelling 1 maal per dag

Onderlaag

  • gladde, absorberende, ventilerende onderlaag
  • niet te strak gespannen lakens
  • geen stugge kussenhoezen
  • voorkom plooien, kruimels en oneffenheden
  • voorkom druk van katheterslangen
  • gebruik zo min mogelijk onderlagen
  • laat til- en glijmaterialen zo min mogelijk in bed/stoel

Bij zittende houding

    • eventuele middagslaapjes zoveel mogelijk in bed

<>wisselzit en/of kantelen van de stoel elke 2 uur

  • handhaven juiste houding volgens evt. advies ergo
  • gebruik door ergo voorgeschreven zitvoorziening
  • verwijder de tilmat
    (deze is niet vochtopnemend en luchtdoorlatend
    en bevat naden, die drukplekken kunnen verzoorzaken)
  • voorkom gebruik van extra hoezen e.d. bij door ergo voorgeschreven zitkussen

Huidconditie

  • goede hygiëne/wasbeurt met gebruik van zo min mogelijk zeep
  • voorkom huidbeschading door bijvoorbeeld afdrogen
  • voorkom schrale/droge huid door gebruik van neutrale crème
  • inspecteer dagelijks de huid, let extra op de risicoplaatsen
  • voorkom huidbeschadiging door bedhekken e.d.
  • voorkom verweking van de huid door gebruik van het juiste incontinentiemateriaal